Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lớn cho hàng triệu shop online Việt Nam: thuế khoán hộ kinh doanh chính thức bị bãi bỏ từ ngày 01/01/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15 mà Quốc hội thông qua ngày 17/05/2025. Đồng nghĩa, mọi hộ kinh doanh — kể cả shop online nhỏ — phải chuyển sang tự kê khai, tự tính, tự nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế.
Trong bối cảnh mới này, câu hỏi cũ “hộp kinh doanh hay công ty TNHH?” có câu trả lời khác hẳn so với 1 năm trước. Bài này phân tích chi tiết 7 khác biệt căn bản giữa 2 loại hình + cho anh/chị một checklist 5 câu hỏi để tự quyết định.
1. Hai loại hình hợp pháp cho shop online tại Việt Nam
Theo Luật Doanh nghiệp 2020 (Luật số 59/2020/QH14), shop online có 2 lựa chọn phổ biến nhất:
Hộ kinh doanh (HKD)
- Quy định tại Điều 79-86 Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp
- KHÔNG có tư cách pháp nhân (Khoản 1, Điều 79)
- Chỉ được hoạt động tại 1 địa điểm kinh doanh — không có chi nhánh
- Người đứng đầu chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân
- Tổng cộng VN có khoảng 5,6 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động (Tổng cục Thống kê 2023)
Công ty TNHH 1 thành viên (TNHH 1TV)
- Quy định tại Điều 74-87 Luật Doanh nghiệp 2020
- Có tư cách pháp nhân (Khoản 2, Điều 74)
- Được mở chi nhánh, văn phòng đại diện, kho hàng nhiều địa điểm
- Chủ sở hữu chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn điều lệ đã góp (Khoản 1, Điều 75)
- Không có mức vốn điều lệ tối thiểu theo luật chung (trừ ngành có vốn pháp định)
2. Sự thay đổi LỚN nhất năm 2026 — Bỏ thuế khoán
Đây là điểm anh/chị PHẢI nắm trước khi quyết định:
Trước 01/01/2026 (chế độ thuế khoán cũ)
Hộ kinh doanh ngành thương mại nộp 1,5% trên doanh thu (1% VAT + 0,5% TNCN) theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, Phụ lục I — phương pháp khoán. Cơ quan thuế ấn định doanh thu khoán, hộ KD nộp theo thông báo. Không cần sổ sách kế toán.
Từ 01/01/2026 (chế độ mới — kê khai tự nộp)
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 (Quốc hội thông qua 17/05/2025), hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 1/1/2026. Thay vào đó:
- Tự kê khai doanh thu, chi phí thực tế
- Tự tính số thuế VAT + TNCN phải nộp
- Sử dụng hóa đơn điện tử bắt buộc (theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP)
- Có thể phải lập sổ sách kế toán đơn giản (đang chờ Thông tư hướng dẫn chi tiết Bộ Tài chính)
- Lệ phí môn bài cũng được bãi bỏ
Hệ quả thực tế
- Hộ kinh doanh nhỏ trước đây “ngủ ngon” vì chỉ đóng vài trăm nghìn thuế khoán/năm — bây giờ phải nộp đúng doanh thu thực
- Khoảng cách lợi thế thuế giữa HKD và TNHH thu hẹp đáng kể
- Nhiều shop sẽ cân nhắc: nếu phải kê khai như doanh nghiệp, sao không lên thẳng công ty TNHH để được lợi ích pháp nhân?
3. Bảng so sánh chi tiết 7 tiêu chí
| # | Tiêu chí | Hộ kinh doanh | Công ty TNHH 1TV |
|---|---|---|---|
| 1 | Tư cách pháp nhân | ❌ Không | ✅ Có |
| 2 | Số địa điểm KD | 1 địa điểm duy nhất | Không giới hạn |
| 3 | Trách nhiệm tài sản | Vô hạn bằng tài sản cá nhân | Hữu hạn trong vốn điều lệ |
| 4 | Thuế (từ 2026) | VAT + TNCN — kê khai tự nộp | VAT (khấu trừ) + TNDN 20% lợi nhuận |
| 5 | Hóa đơn VAT | Hóa đơn điện tử bắt buộc | HĐ VAT GTGT chủ động phát hành |
| 6 | BHXH | Tự nguyện | Bắt buộc với HĐLĐ |
| 7 | M&A / huy động vốn | Không thể bán | Bán cổ phần / huy động vốn dễ |
4. So sánh chi phí thực tế năm đầu
Đây là con số tham khảo dựa trên giá thị trường Hà Nội cuối 2025. Anh/chị nên xác nhận với kế toán/luật sư trước khi quyết định:
Hộ kinh doanh (chế độ 2026)
- Lệ phí đăng ký: 0đ (Nghị định 22/2020/NĐ-CP đã miễn lệ phí cấp Giấy chứng nhận HKD)
- Lệ phí môn bài: 0đ (bãi bỏ từ 2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15)
- Phí kế toán thuê ngoài (tự khai): 2-5 triệu/tháng (dịch vụ HN 2025)
- Phí hóa đơn điện tử: 500.000-1.500.000đ/năm (gói cơ bản)
- Tổng năm đầu: ~24-66 triệu (tùy quy mô + có thuê kế toán hay tự làm)
Công ty TNHH 1TV
- Lệ phí đăng ký DN: 50.000đ (Thông tư 47/2019/TT-BTC)
- Lệ phí môn bài: 2.000.000đ/năm (vốn ≤10 tỷ — NĐ 22/2020, Điều 4) — miễn năm đầu thành lập
- Phí dịch vụ thành lập (nếu thuê): 500.000 – 3.000.000đ
- Phí kế toán thuê ngoài: 3-8 triệu/tháng (DN nhỏ HN 2025)
- Phí hóa đơn điện tử: 1-2 triệu/năm
- Tổng năm đầu: ~40-100 triệu (tùy quy mô)
Kết luận chi phí: Khoảng cách ~10-30 triệu/năm. Nếu shop có doanh thu ≥1 tỷ/năm, chi phí thêm này hoàn toàn xứng đáng để có tư cách pháp nhân.
5. Khi nào nên Ở LẠI hộ kinh doanh?
Cân nhắc giữ HKD nếu shop có ĐỦ 4 điều kiện sau:
- Doanh thu dưới 3 tỷ/năm và dự kiến không vượt trong 12-24 tháng tới
- Khách hàng chủ yếu là cá nhân (B2C trên Shopee/TikTok), KHÔNG cần xuất hóa đơn VAT cho khách doanh nghiệp
- Chưa muốn vay vốn ngân hàng theo tên doanh nghiệp (lãi suất ưu đãi cho DN nhỏ chỉ áp dụng cho cty)
- Sản phẩm đơn giản, không xuất nhập khẩu, không cần chứng nhận chất lượng cấp DN
Thực tế: Đa số shop online cá nhân khởi nghiệp 100-300 đơn/tháng phù hợp với HKD trong giai đoạn 1-2 năm đầu. Sau khi business stable, doanh thu vượt 1 tỷ/năm — nên cân nhắc lên TNHH.
6. Khi nào nên LÊN công ty TNHH 1TV?
Có 5 dấu hiệu rõ ràng cho thấy đã đến lúc:
- >30% đơn hàng là khách doanh nghiệp (sàn Shopee Mall, Lazada Mall, công ty mua sỉ) yêu cầu xuất hóa đơn VAT chủ động
- Muốn vay vốn ngân hàng theo tên công ty (hệ số tín dụng tốt hơn cá nhân)
- Tuyển nhân viên chính thức ≥3 người, đóng BHXH đầy đủ theo Luật BHXH 58/2014/QH13
- Chuẩn bị nhận đầu tư hoặc bán cổ phần sau này
- Doanh thu vượt 3 tỷ/năm — chi phí thêm của TNHH (~30 triệu/năm) trở nên hợp lý so với tổng quy mô
7. Lộ trình chuyển đổi an toàn từ HKD sang TNHH
KHÔNG cần đóng hộ kinh doanh trước khi mở công ty. Quy trình an toàn:
Bước 1: Thành lập công ty TNHH song song
- Nộp hồ sơ qua dangkykinhdoanh.gov.vn hoặc trực tiếp Sở Kế hoạch & Đầu tư
- Thời gian xử lý: 3 ngày làm việc (Điều 26 Luật DN 2020)
- Lệ phí: 50.000đ
Bước 2: Chuyển khách hàng + tài khoản ngân hàng sang công ty
- Hợp đồng mới ký theo tên công ty
- Mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp
- Thông báo số tài khoản lên Cơ quan thuế trong 10 ngày (Điều 17 Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14)
Bước 3: Kích hoạt hóa đơn điện tử công ty
- Ký hợp đồng với đơn vị cung cấp HDDT (danh sách tại einvoice.gov.vn)
- Đăng ký sử dụng HDDT với Cơ quan thuế
Bước 4: Đóng hộ kinh doanh sau khi cty ổn định 2-3 tháng
- Tránh gián đoạn kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi
- Quyết toán thuế cuối cùng cho HKD
8. Checklist 5 câu hỏi tự quyết định
Trả lời 5 câu này (Có/Không) trước khi quyết định:
- ☐ Doanh thu năm 2025 của shop tôi có vượt 1 tỷ VND không?
- ☐ Có >30% khách yêu cầu hóa đơn VAT GTGT chủ động không?
- ☐ Tôi có dự định vay vốn ngân hàng theo tên công ty trong 12 tháng tới không?
- ☐ Tôi có dự định tuyển ≥3 nhân viên chính thức đóng BHXH không?
- ☐ Tôi có muốn bán shop / nhận đầu tư trong 3 năm tới không?
→ 3 câu trở lên trả lời “Có” = Nên lên công ty TNHH 1TV.
→ Dưới 3 câu = Tạm thời giữ hộ kinh doanh + chuẩn bị kê khai theo chế độ mới 2026.
9. Tổng kết — 3 điểm cốt lõi
- Từ 2026, hộ kinh doanh KHÔNG còn “ngủ ngon” với thuế khoán — phải tự kê khai như doanh nghiệp nhỏ. Khoảng cách lợi thế HKD vs TNHH thu hẹp.
- Chi phí TNHH chỉ cao hơn HKD ~10-30 triệu/năm — xứng đáng nếu shop có doanh thu ≥1 tỷ/năm hoặc cần xuất VAT.
- Chuyển đổi an toàn = mở cty TNHH song song trước, đóng HKD sau 2-3 tháng. KHÔNG cần đóng HKD trước.
📞 Bước tiếp theo
Anh/chị cần bao bì có hóa đơn VAT đầy đủ cho công ty mới thành lập? Bao Bì 247 xuất hóa đơn điện tử cho mọi đơn (kể cả 500.000đ), giao trong ngày HN.
📚 Nguồn tham chiếu
- Luật Doanh nghiệp 2020 (Luật số 59/2020/QH14) — Điều 46-87 (TNHH 1TV), Điều 79-86 (HKD)
- Nghị quyết 198/2025/QH15 — Quốc hội thông qua 17/05/2025, bãi bỏ thuế khoán HKD từ 01/01/2026
- Nghị định 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp — Điều 79, 80, 81, 87
- Thông tư 40/2021/TT-BTC — Phụ lục I, II (biểu thuế cũ — áp dụng đến hết 2025)
- Nghị định 22/2020/NĐ-CP sửa đổi NĐ 139/2016 về lệ phí môn bài
- Thông tư 47/2019/TT-BTC — lệ phí đăng ký DN
- Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 — Điều 17, 26, 33
- Nghị định 123/2020/NĐ-CP — hóa đơn điện tử
- Luật BHXH 58/2014/QH13 — Điều 21